Depremin yaÅŸandığı ilk günden itibaren üç gün Van’da kalan Çevre ve Åžehircilik Bakanı ErdoÄŸan Bayraktar, radikal adımlar atmaya hazırlanıyor. Türkiye’de bulunan 19 milyon adetlik yapı stokunun saÄŸlamlığının gözden geçirileceÄŸini söyleyen Bakan Bayraktar, en dayanıksız binalardan baÅŸlayarak konutların yenilenmesine çalışacaklarını kaydetti.

Van’da meydana gelen 7,2 büyüklüğündeki depremin ardından, yeni acıların yaÅŸanmaması için çalışmalar hızlandı. Depremin yaÅŸandığı pazardan itibaren üç gün süreyle Van’da kalan Çevre ve Åžehircilik Bakanı ErdoÄŸan Bayraktar, radikal adım atmaya hazırlanıyor. Van dönüşünde bir grup gazeteciye depreme iliÅŸkin deÄŸerlendirmelerde bulunan Bayraktar, yıkılan binaların genellikle altlarının dükkân olarak kullanıldığını söyledi. Bayraktar, “Bu dükkânlarda kolon–kiriÅŸ baÄŸlantısı ya yok ya da çok zayıf olduÄŸunu görüyoruz. Kolon kesenin çok ciddi cezası olması lazım. Bakıyorsunuz, galeri için dükkânın kolonunu kesiyor. Sonra bina yıkılıyor. Åžu anda bunun ciddi bir cezası yok.” dedi.
“Deprem öldürmüyor bina öldürüyor.” tespitini yapan Bayraktar, kalıcı çözüm olarak kentsel dönüşümü adres gösterdi. Depreme dayanıksız salaÅŸ binaların yenileneceÄŸini dile getiren Bayraktar, kentsel dönüşümde özel sektörün de yer alacağını bildirdi. İmar yasasında deÄŸiÅŸiklik olacağını ifade eden Bayraktar’a göre bir bina, oturanların yüzde 70′inin istemesi halinde yıkılıp yenilenebilmeli. Mevcut uygulamada bir binada 10 hane varsa birisi izin vermese dahi yıkılıp yenisi yapılamıyor.
Türkiye’de bulunan 19 milyon adet yapı stokunun gözden geçirilmesi gerektiÄŸinin altını çizen Bakan Bayraktar, “En dayanaksız olanlardan baÅŸlayarak konut stokunun yenilenmesi lazım. Önce depreme dayanıksız binalardan baÅŸlamak gerekiyor. Deprem olunca aklımıza geliyor, sonra unutuyor deÄŸiliz. Bir plan dahilinde yapılacak, yenilenecek ÅŸehirler ve köyler.” diye konuÅŸtu. Bakan Bayraktar, yeni dönemde ruhsat odaklı bir yapıdan denetim odaklı bir yapıya geçileceÄŸini ifade ederek, ruhsatın kolay verilmesine raÄŸmen denetimin artırılacağına dikkat çekti. Bayraktar, “Ruhsatı kolay verme ama denetimi çok daha sıkı yapmak zorundayız. Temelden çatıya kadar her aÅŸamada denetim olacak. Bina sahibi de, müteahhit de, yapı denetimi yapan da, mühendis de, iÅŸi yapan usta, kalfa ve belediye de sorumlu olacak. Denetim sistemi ciddi olacak. Denetime dayalı bir organizasyon ile net hale getireceÄŸiz.” dedi.
Van’da meydana gelen depremin ardından kısa sürede hasar tespitinin yapılıp içine girilebilecek binaları söyleyeceklerini aktaran Bakan Bayraktar, “Birkaç gün içinde ön hasar tespit çalışması bitecek. Hasar tespit için 200 elemanımız çalışıyor. Hastanelerle ilgili ön rapor tamamlandı. 15-20 gün içinde kalıcı konutların ihalesini yapacağız. Kalıcı konutları en geç gelecek yıl bu zamanlar teslim edeceÄŸiz.” ÅŸeklinde konuÅŸtu. Van’da vatandaÅŸların kışı çadırda deÄŸil, soÄŸuÄŸa dayanıklı konteynerlerde geçireceÄŸini ifade eden Bakan Bayraktar, barınmaya iliÅŸkin ÅŸu deÄŸerlendirmede bulundu: “Eve girebilecek vatandaÅŸlarımız da eve girmiyor. Çok talep olduÄŸu için çadır sıkıntısı oluyor. Bu konteynerler 21 metrekare 2 odadan oluÅŸuyor. İçinde banyo-tuvalet, mutfak dolabı, ocağı olacak. Van ve ErciÅŸ’te toplu olanlara köylerde ise vatandaÅŸların istediÄŸi yerlere konulacak. Konteynerlerin su ve elektrikleri de verilecek. Kaç konteyner verileceÄŸi ön hasar raporunun ardından belli olacak.”
TOKİ, 43 bin aileyi çürük evden kurtardı
Van’da meydana gelen 7,2′lik depremin ardından gözler deprem riski göz önüne alınmadan inÅŸa edilen çarpık yapılaÅŸmaya çevrildi. Toplu Konut İdaresi (TOKİ) verilerine göre deprem bölgelerinde uygulanan kentsel dönüşüm projeleriyle 43 bin 725 aile dayanıksız yapılardan kurtarıldı. Bir ailenin yaklaşık beÅŸ kiÅŸi olduÄŸu düşünüldüğünde deprem riskinden kurtulan aile bireylerinin sayısı 200 bini buluyor. Kentsel dönüşüm uygulanan alan miktarı ise 5 bin hektar yani 8 bin futbol sahasını aÅŸtı.
TOKİ, geçen pazar depremin yaÅŸandığı Van’da ise 5 bin 966 konutun yanı sıra çok sayıda hastane, ilköğretim okulu, karakol, saÄŸlık ocağı inÅŸa etti. İdarenin, deprem riski göz önüne alınarak radye temele sahip tünel kalıp sistemiyle inÅŸa ettiÄŸi konutlarda, daha önceki depremler ve en son Van depreminde ciddi herhangi bir hasar yaÅŸanmadı. Toplu Konut İdaresi, kentsel dönüşüm kapsamında son sekiz yılda 170 projeyi uygulamaya koydu. İdare’nin 136 Kentsel Dönüşüm Projesi’nde projelendirme ve yapım aÅŸamasına gelindi. TOKİ, 136 proje ile yaklaşık 202 bin 750 konut üretmeyi planlıyor. Bu konutlardan 31 bininin inÅŸaatı devam ediyor. Geri kalan 171 bin konutun proje aÅŸamasının tamamlanmasıyla inÅŸası baÅŸlayacak. TOKİ’nin projelendirme ve yapım aÅŸaması devam eden 136 projesinden 17′si Ankara, 4′ü İzmir, 17′si İstanbul’da olmak üzere 58 ilde 127 belediye ile iÅŸbirliÄŸi içinde sürdürülüyor. İdare, önümüzdeki beÅŸ yıllık dönemde tüm il merkezlerinde kapsamlı dönüşüm projesi çalışmalarını baÅŸlatmayı planlıyor. ANKARA ZAMAN